SPRAWY KARNE

Przestępstwa związane z narkotykami i dopalaczami zostały uregulowane przez kodeks karny oraz Ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Odpowiedzialność karna za przestępstwa narkotykowe zależy od charakteru czynu, ilości substancji oraz okoliczności sprawy.

Najczęściej popełnianymi przestępstwami narkotykowymi są:

• posiadanie narkotyków i dopalaczy
• udzielanie narkotyków i dopalaczy
• produkcja i handel narkotykami oraz dopalaczami
• prowadzenie pojazdów pod wpływem narkotyków

Jazda samochodem pod wpływem alkoholu bądź narkotyków stanowi przede wszystkim naruszenie przepisów o ruchu drogowym i w zależności od tego, czy sprawca znajdował się w stanie pod wpływem czy też po użyciu, może zostać zakwalifikowana jako przestępstwo bądź wykroczenie. O ile w przypadku alkoholu nie ma wątpliwości co do tego, jak zawartość alkoholu we krwi przekłada się na odpowiedzialność sprawcy, o tyle w przypadku narkotyków sprawa dodatkowo się komplikuje. W przypadku narkotyków koniecznie jest już przeprowadzenie testu na ustalenie obecności narkotyków w organizmie i ich zawartości we krwi oraz realny wpływ narkotyków na sprawność psychomotoryczną sprawcy. Dopiero na podstawie tych informacji będzie można ocenić, czy sprawca znajdował się po użyciu narkotyku, czy też pod jego wpływem – a więc czy popełnił przestępstwo czy też wykroczenie.

Nadto w sytuacji, gdy sprawca, prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem narkotyków, spowoduje wypadek, jego odpowiedzialność może mieć nie tylko charakter karny, ale również cywilny. Takim zdarzeniom często towarzyszą silne emocje, często niepozwalające na obiektywną ocenę sytuacji. Dlatego w razie zatrzymania w związku z jazdą pod wpływem alkoholu bądź narkotyków warto skorzystać z pomocy adwokata, który przeprowadzi osobę potrzebującą pomocy prawnej przez cały proces, udzielając wsparcia na każdym etapie sprawy.

Wypadek komunikacyjny to przestępstwo, które polega na chociażby nieumyślnym naruszeniu przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym powodującym nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała. Jeżeli obrażenia poszkodowanego były lekkie (nie trwały dłużej niż 7 dni), zdarzenie kwalifikowane jest jako wykroczenie, a nie przestępstwo.

Wypadek komunikacyjny najczęściej nie jest skutkiem umyślnego działania sprawcy. Wystarczy chwila nieuwagi bądź błąd innego uczestnika ruchu, by doszło do zdarzenia drogowego, którego konsekwencje mogą mieć znaczący wpływ na życie uczestników zdarzenia i ich bliskich. Sprawcą wypadku komunikacyjnego, a w szczególności drogowego, może być nie tylko kierujący samochodem, ale każdy uczestnik ruchu, w tym także pieszy czy rowerzysta.

Postępowanie karne w sprawie o wypadek komunikacyjny jest z reguły procesem złożonym, w którym każdy element począwszy od oceny materiału dowodowego i analizy opinii biegłych aż po strategię obrony ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd, ustalając wymiar kary bada w szczególności rozmiar wypadku i jego skutki, postawę sprawcy (tj. czy sprawca uciekł z miejsca zdarzenia i jakie podjął działania następcze, czy udzielił pomocy poszkodowanym) oraz jakie reguły bezpieczeństwa zostały naruszone.

Bez względu na to, czy występują Państwo w roli sprawcy czy pokrzywdzonego, wsparcie doświadczonego adwokata będzie bardzo pomocne do ochrony Państwa praw na każdym etapie sprawy.

Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu są jednymi z najpoważniejszych przestępstw, których konsekwencje są odczuwalne dla ofiar i sprawców. Są one popełniane z różnych motywów, a niektóre z nich mogą być popełnione umyślnie i nieumyślnie. Do grupy tych przestępstw zaliczamy m.in.:

• zabójstwo,
• przerwanie ciąży,
• nieumyślne spowodowanie śmierci,
• bójka lub pobicie,
• inne przestępstwa związane z różnymi uszczerbkami na zdrowiu – od ciężkiego przez średni po lekki.

Z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu mamy do czynienia w sytuacji, gdy ktoś swoim zachowaniem pozbawia inną osobę  wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia albo doprowadza do innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała (art. 156 k.k.).

Ze średnim uszczerbkiem na zdrowiu mamy do czynienia w sytuacjach naruszenia czynności ciała lub rozstroju zdrowia trwających dłużej niż siedem dni ale innych niż te, o którym mowa powyżej (art. 157 § 1 k.k.).  Lekkim uszczerbkiem na zdrowiu jest z kolei naruszenie czynności ciała lub rozstrój zdrowia trwające nie dłużej niż 7 dni (art. 157 § 2 k.k.).

Niezależnie od tego, czy występują Państwo w charakterze podejrzanego / oskarżonego czy też pokrzywdzonego, pomogę Państwu w ocenie prawnej  i analizie okoliczności sprawy oraz w ustaleniu, jakie działania prawne można podjąć, aby najlepiej zabezpieczyć Państwa interesy w toku całego postępowania karnego.

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku mającym na celu popełnianie przestępstw (przestępstwo z art. 258 k.k.) jest jednym z zarzutów, do których sądy pochodzą z większą surowością. Odpowiedzialność karną można ponieść już przez sam fakt przynależenia do takiej organizacji. Mówiąc o zorganizowanej grupie przestępczej, mamy na myśli grupę o charakterze trwałym składającą się z co najmniej 3 osób, w której występuje podział na role i ma ona na celu popełnianie przestępstw. Związek przestępczy z kolei charakteryzuje się wyższym poziomem zorganizowania, tzn. występują tu struktury organizacyjne i związane z tym rygory (takie jak dyscyplina i podporządkowanie).

Do najpopularniejszych przestępstw należą:

• przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu (np. pranie pieniędzy),
• przestępstwa skarbowe (np. wyłudzenie VAT),
• przemyt oraz nielegalna produkcja alkoholu, wyrobów tytoniowych i narkotyków,
• przemyt i nielegalny handel bronią.

Często zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej są stawiane osobom, zwłaszcza menedżerom, które nawet nie miały świadomości, że uczestniczą w jakiejkolwiek zorganizowanej grupie przestępczej, a podejrzanymi stają się wskutek niezachowania ostrożności. Organy ścigania z kolei bardzo chętnie stawiają zarzut uczestnictwa w zorganizowanej grupie przestępczej, jeżeli tylko podejrzewają, że do popełnienia czynu zabronionego doszło na skutek współpracy przynajmniej trzech osób. W przypadku przedsiębiorców o taką współpracę nie trudno.

Przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku mającym na celu popełnianie przestępstw często jest przestępstwem wielowątkowym. Obrana linia obrony i taktyka procesowa powinny być dopasowane do konkretnego przypadku, dlatego w takiej sytuacji powinien pomóc Tobie adwokat.

Przestępstwa gospodarcze to przestępstwa przeciwko obrotowi  gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym. Sprawcami tych przestępstw mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i profesjonalne podmioty, takie jak przedsiębiorcy czy instytucje finansowe. Przestępstwa te są uregulowane nie tylko w Kodeksie karnym, ale również w ustawach szczególnych, takich jak np. Kodeks karny skarbowy, Kodeks spółek handlowych, Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, Ustawa o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji, Ustawa o rachunkowości.

Co istotne, przestępstwa gospodarcze nie zawsze są wynikiem złej woli sprawcy, ale bardzo często są spowodowane nieświadomym działaniem sprawcy, brakiem znajomości odpowiednich przepisów czy też ich błędną interpretacją. W sprawach tych ustawy z reguły przewidują surowszą odpowiedzialność sprawców niż w przypadku zwykłych przestępstw majątkowych. Sprawy karne gospodarcze są też z reguły bardziej złożone i skomplikowane niż zwykłe sprawy majątkowe, dlatego często konieczne jest w nich korzystanie ze wsparcia biegłych tak przez obrońców, sędziów, jak i organy ścigania.

Do najczęściej popełnianych przestępstw gospodarczych należą:

• działanie na szkodę spółki,
• korupcja (łapownictwo menedżerskie),
• wyłudzenie kredytu,
• oszustwa gospodarcze,
• wyłudzenie ubezpieczenia,
• pranie pieniędzy,
• udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela,
• czyny nieuczciwej konkurencji,
• przestępstwa rachunkowe.

W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa gospodarczego pomoc adwokata jest potrzebna już na początkowym etapie postępowania przygotowawczego. Wsparcie specjalisty pozwoli na należyte zabezpieczenie interesów osoby podejrzewanej jeszcze we wczesnej fazie postępowania, co może mieć istotny wpływ na sprawę już na kolejnym etapie, tj. postępowania sądowego.

Sprawy karne z udziałem nieletnich i młodocianych są sprawami szczególnego rodzaju przede wszystkim z uwagi na młody wiek i większą wrażliwość sprawcy.

Pojęcia młodocianego i nieletniego nie są tożsame. W świetle prawa karnego młodocianym z reguły będzie już osoba dorosła, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat. Z tym, że w prawie karnym dorosłość określona została inaczej niż w prawie cywilnym i nie oznacza pełnoletności. Na zasadach określonych w Kodeksie karnym, przed sądem karnym, odpowiada tak jak dorosły ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat, choć nie jest jeszcze dorosłym, lecz wciąż dzieckiem. Może zdarzyć się jednak wyjątek, gdzie młodocianym będzie również dziecko, jeżeli w chwili popełnienia czynu zabronionego ukończyło lat 15, a w czasie orzekania sądu w I instancji nie ukończyło 18 lat (np. przy odpowiedzialności za czyny, o których mowa w art. 10 § 2 k.k., takie jak m.in. przestępstwo zabójstwa,  spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zgwałcenia). Status młodocianego w postępowaniu karnym nie wyklucza odpowiedzialności karnej za popełniony czyn, ale w pewien sposób ją modyfikuje, gdyż sąd wymierzając karę młodocianemu sprawcy ma go przede wszystkim wychować, a nie tylko ukarać. Co oznacza, że jeśli zaistnieją ku temu przesłanki wychowawcze, sąd może zastosować w stosunku do młodocianego nadzwyczajne złagodzenie kary.

Nieletnim jest natomiast osoba która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17 roku życia, czyli dziecko. Nieletni co do zasady nie ponosi odpowiedzialności karnej na podstawie przepisów kodeksu karnego. W przypadku nieletnich postępowanie toczy się w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich i to nie tylko w przypadku, gdy nieletni dopuścił się czynu karalnego, ale również gdy wykazuje przejawy demoralizacji. Demoralizacja może przejawiać się na przykład jako używanie alkoholu, środków odurzających, uprawianie nierządu, a także jako uchylanie się od obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.

Postępowanie w sprawach nieletnich, nie toczy się przed sądem karnym, ale przed sądem rodzinnym, a stronami tego postępowania są nieletni, rodzice albo ten z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekun nieletniego oraz prokurator. Rodzice mogą w toku postępowania działać we własnym imieniu jako samodzielny podmiot tego postępowania. Jednakże wobec nieletniego, który nie ukończył 13 lat, pełnią oni nadal rolę przedstawicieli procesowych. Jeżeli interesy nieletniego i jego rodziców albo opiekuna pozostają w sprzeczności, a nieletni nie ma obrońcy, wówczas sąd rodzinny wyznaczy mu obrońcę z urzędu.

Celem postępowania w sprawach nieletnich jest przede wszystkim stworzenie nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem, warunków powrotu do normalnego życia, a nie ich karanie. Dlatego w postępowaniu tym nie stosuje się zwyczajnych kar, lecz środki wychowawcze, wychowawczo-lecznicze, środek poprawczy i środki przewidziane w kodeksie rodzinnym i opiekuńczy.

W postępowaniu w sprawach nieletnich, sąd może nałożyć także pewne obowiązki na rodziców, w szczególności zobowiązać ich do poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych nieletniego, do ścisłej współpracy ze szkołą, poradnią psychologiczno-pedagogiczną bądź lekarzem, a także do naprawienia szkody wyrządzonej przez nieletniego.